Kiedy i czym posypywać owady, żeby płazy nie chorowały?

Warto też zwrócić uwagę na stan zdrowia węża przed linieniem. Jeśli zwierzę ma pasożyty, niedobory witamin lub odwodnienie, proces ten może się przeciągać. Dlatego regularnie obserwuj, czy wąż je prawidłowo i czy nie ma widocznych zmian na skórze. jest też zachowanie – wąż przed linieniem staje się ospały i często chowa się przed światłem. Jeśli takie zachowanie trwa dłużej niż tydzień, a skóra nie zaczyna się złuszczać, skonsultuj się z weterynarzem, ale nie próbuj sztucznie przyspieszać linienia.

Jak podawać pokarm i czego unikać? Pokarm najlepiej podawać za pomocą pęsety, aby uniknąć przypadkowego ugryzienia lub ucieczki ofiary. Można też wpuścić owady kolory ścian do salonu terrarium, ale wtedy istnieje ryzyko, że część z nich się ukryje i zaatakuje modliszkę podczas linienia. Zdecydowanie bezpieczniejsza jest metoda z pęsetą. Trzymaj ofiarę przed modliszką, aby mogła ją chwycić przednimi odnóżami. Nigdy nie podawaj martwych owadów, chyba że modliszka je akceptuje, ale świeżo uśpione są lepsze niż wysuszone.

Odwodnienie u gekona to jedna z najczęstszych przyczyn wizyt u weterynarza, choć w większości przypadków można go całkowicie uniknąć. Gekony, zwłaszcza te prowadzące nocny tryb życia, pochodzą z klimatu, gdzie woda jest dostępna w postaci porannej rosy lub wilgotnych kryjówek. W niewoli często nie mają dostępu do takich źródeł, a opiekunowie nie zawsze zdają sobie sprawę, jak szybko organizm jaszczurki traci płyny. Pierwsze objawy są subtelne: zmniejszona aktywność, lekko zapadnięte oczy, fałdy skóry, które nie wracają na miejsce po delikatnym uszczypnięciu. Jeśli zauważysz któryś z tych symptomów, działaj od razu.

Kolejna praktyczna zasada dotyczy owadów: należy je „napajać" wartościowym pokarmem na 24–48 godzin przed podaniem płazowi. Świerszcze karmione marchewką, jabłkiem czy gotowanym żółtkiem same stają się lepszym źródłem witamin. To tzw. gut loading, który nie zastępuje dustingu, ale go uzupełnia. Nie wolno natomiast podawać płazom dziko łapanych owadów – mogą zawierać pestycydy lub pasożyty. Suplementy przechowuj w suchym, ciemnym miejscu, szczelnie zamknięte; wilgoć powoduje zbrylanie i utratę właściwości.

Przed przyklejeniem maty dokładnie odtłuść powierzchnię. Użyj do tego alkoholu izopropylowego lub zwykłego płynu do naczyń, a następnie osusz wszystko papierowym ręcznikiem. Mata powinna przylegać całą powierzchnią — jeśli zostaną pod nią pęcherze powietrza, powstanie punkt o podwyższonej temperaturze, który może uszkodzić i matę, i dno zbiornika. Do mocowania używaj wyłącznie taśmy aluminiowej lub specjalnych klamer do kabli. Zwykła taśma klejąca pod wpływem ciepła odkleja się i traci właściwości izolacyjne.

Podstawą jest rozróżnienie preparatów: jedne zawierają witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D3, E), inne – w wodzie (grupa B) i minerały. Dla płazów najważniejsze są A i D3, bo odpowiadają za odporność, wzrok, mineralizację szkieletu i gospodarkę wapniową. Witamina D3 jest niezbędna do przyswajania wapnia, a jej niedobór prowadzi do krzywicy. W praktyce najczęściej stosuje się gotowe mieszanki, ale można też podawać osobno preparat wapniowy i witaminowy. Ważne, żeby nie przesadzić z dawką – hiperwitaminoza A jest groźniejsza niż jej lekki niedobór i objawia się łuszczeniem skóry oraz uszkodzeniem wątroby.

Nie zapominaj o szybach i pokrywie. Osadzający się na nich osad z wapnia i odparowanej wody to miejsce, gdzie gromadzą się mikroorganizmy. Przecieraj je co 2–3 dni wilgotną ściereczką, a raz w miesiącu wykonuj pełne czyszczenie. Przy okazji sprawdź wentylację – zatkane otwory w pokrywie to prosta droga do zastoju powietrza i pleśni w rogach terrarium.

Większość gatunków płazów trzymanych w terrarium to zwierzęta owadożerne, a ich dieta opiera się na świerszczach, karaczanach czy larwach mącznika. W naturze płaz zjada ogromną liczbę różnorodnych bezkręgowców, dzięki czemu otrzymuje pełen zestaw witamin i minerałów. W hodowli domowej jadłospis jest zwykle ubogi – kilka gatunków owadów nie pokrywa zapotrzebowania na witaminę A, D3 czy wapń. Dlatego suplementacja nie jest fanaberią, ale koniecznością. Bez niej u płazów szybko rozwijają się deformacje kości, obrzęki limfatyczne, problemy ze skórą i zahamowanie wzrostu.

Kolejny częsty problem to zbyt sucha dieta. Jeśli twój gekon je wyłącznie owady, a nie podajesz mu owoców lub specjalnych żeli nawadniających, ryzyko odwodnienia wzrasta. Owady z hodowli domowej mają mniej wody niż te złowione na wolności, dlatego tuż przed karmieniem warto je nawodnić – wystarczy umieścić je w pojemniku z wilgotną gąbką na kilkanaście minut. W przypadku gatunków owocożernych, np. gekonów orzęsionych, podstawą diety powinny być gotowe mieszanki w proszku, które przygotowujesz z wodą według instrukcji. Zbyt gęsta papka nie dostarczy odpowiedniej ilości płynów, więc trzymaj się zalecanej proporcji, a jeśli zauważysz pierwsze oznaki przesuszenia, rozcieńcz ją nieco bardziej.